Chống lây nhiễm HIV từ mẹ sang con ở địa bàn miền núi
Ảnh minh hoạ (VOV) - Theo đánh giá của Cục phòng chống HIV/ AIDS Việt Nam, Điện Biên hiện là tỉnh trọng điểm trong cả nước về tỷ lệ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con
Từ năm 2006 đến nay, tỷ lệ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con trong phụ nữ khu vực nông thôn ở tỉnh luôn rất cao, thường xuyên ở mức trên 2%, trong khi tỷ lệ của cả nước chỉ ở mức trên 1%.

Với chị Lò Thị Đưa, bản Noong Nhai, xã Thanh Xương, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên, có lẽ không còn lời nào có thể tả hết nỗi đau trong lòng chị. Chồng chị theo lời rủ rê của bạn xấu lao vào con đường nghiện hút ma tuý, rồi nhiễm HIV truyền sang cho chị và con. Chị Đưa kể, những năm trước, chị cũng đã được nghe nói về đại dịch HIV, nhưng cũng chỉ biết sơ qua về hiểm hoạ của căn bệnh này thôi. Đến khi ngành y tế và các ngành chức năng tuyên truyền sâu rộng về HIV, cách phòng tránh lây nhiễm, nhất là phòng lây nhiễm cho con đến tận thôn, bản, chị mới hiểu về HIV thì mọi việc đã quá muộn. Chị Đưa buồn rầu cho biết: “Tôi không biết chồng tôi bị bệnh nên đã có con và để nhiễm bệnh sang con. Hiện nay, các bác sỹ đã đến tư vấn cách chăm con, cung cấp đường sữa, gạo để tôi nuôi con”.
Chị Đưa chỉ là một trong số nhiều chị em có cùng cảnh ngộ ở Điện Biên. Theo thống kê của Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS - Sở Y tế tỉnh Điện Biên, luỹ tích đến nay, tỉnh Điện Biên có gần 100 trường hợp phụ nữ mang thai nhiễm HIV được phát hiện và có 63 trẻ em dưới 15 tuổi nhiễm HIV từ mẹ.
Nguyên nhân chính của tình trạng này, là do phụ nữ bị lây nhiễm HIV từ chồng có HIV, sau đó lại lây sang con của họ. Trong khi đó, vấn đề nhận thức của bà con các dân tộc về HIV còn nhiều hạn chế, hoặc chưa được tư vấn về phòng chống lây nhiễm HIV. Nhiều chị em được tuyên truyền rồi, nhưng vẫn coi thường lây nhiễm, không áp dụng các biện pháp an toàn. Điều này đã lý giải cho việc trong gần 100 phụ nữ mang thai nhiễm HIV được phát hiện ở tỉnh, chỉ có 32 phụ nữ được tiếp cận dịch vụ điều trị dự phòng lây truyền mẹ con, chiếm gần 34%.
Huyện Điện Biên, trọng điểm của tỉnh về tỷ lệ người nhiễm HIV/AIDS, với trên 1.550 người, trong đó phụ nữ gần 90 người và 13 phụ nữ có thai nhiễm HIV truyền cho con. Đây mới chỉ là con số đã qua xác nhận của cơ sở y tế.
Ông Vũ Tuấn Mạnh, đội trưởng đội Y tế dự phòng, Trung tâm Y tế huyện Điện Biên cho biết: “Trong cộng đồng, chắc chắn vẫn còn những trường hợp phụ nữ nhiễm HIV mang thai mà chúng tôi chưa kiểm soát được bởi tỷ lệ phụ nữ mang thai đi xét nghiệm còn thấp. Trạm y tế xã chỉ tư vấn, còn đến cơ sở xét nghiệm thì họ lại không đi được vì ở xa”.
Là một tỉnh miền núi, địa bàn rộng nên việc tuyên truyền vận động nâng cao nhận thức về tác hại của HIV rất khó khăn, nhất là phụ nữ ở nhiều vùng cao, vùng sâu, vùng xa vẫn còn giữ tập tục đẻ tại nhà. Với đặc thù như vậy, cộng với các cơ sở xét nghiệm, điều trị dự phòng ít đã dẫn đến việc tiếp cận với các dịch vụ y tế khó khăn hơn.
Để phụ nữ mang thai hiểu biết và cách ngăn ngừa phòng chống lây nhiễm HIV, ngành Y tế tỉnh Điện Biên đang tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, nhất là chị em phụ nữ các dân tộc; tăng cường triển khai các can thiệp về dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con.
Bác sĩ Hoàng Xuân Chiến, Giám đốc Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Điện Biên cho biết: Để giảm nguy cơ lây bệnh từ người mẹ có H sang con, nên cho trẻ bú hoàn toàn trong 3 - 4 tháng đầu, sau đó cai sữa và cho ăn sớm. Hoặc không bú mẹ mà nuôi bộ theo đúng hướng dẫn của cán bộ tư vấn. “Trong thời gian tới, thông qua sự tài trợ của các dự án, chúng tôi tiếp tục thiết lập mạng lưới tư vấn, xét nghiệm tự nguyện. Tiếp tục duy trì hoạt động của 3 cơ sở điều trị dự phòng lây truyền mẹ con, cũng như phát triển các cơ sở điều trị dự phòng lây truyền mẹ con ở 100% số bệnh viện huyện trong tỉnh”, ông Chiến nói.
Với sự hỗ trợ của các dự án phòng chống HIV/AIDS, người có HIV và những phụ nữ có HIV đang mang thai ở Điện Biên đang có nhiều điều kiện để giảm lây nhiễm cho con họ. Chị Đinh Thị Phương Lê, ở C4, xã Thanh Hưng, huyện Điện Biên là người có HIV mang thai, đang được điều trị kháng vi rút HIV sang con cho biết: “Là người mẹ đang mang thai có H, tôi sẽ tăng cường truyền thông giúp những người cùng cảnh ngộ, muốn có con tiếp cận với dịch vụ y tế sớm hơn để con họ có khả năng không bị lây nhiễm cao hơn”.
Tỉnh Điện Biên đang phấn đấu có 95% số phụ nữ mang thai nhiễm HIV và con của họ nhận được gói “dịch vụ lây truyền từ mẹ sang con”, được tiếp tục theo dõi chăm sóc sau khi sinh để khống chế đến thấp nhất tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con. Tuy nhiên, để có được kết quả đó, ngoài nỗ lực của ngành chức năng trong việc đưa các gói dịch vụ đến cơ sở, cần có trách nhiệm của tất cả các phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, nhất là các bà mẹ mang thai nhiễm HIV. Đó là cách tốt nhất để bảo vệ con em mình khỏi HIV/AIDS./.

♥ Xem thêm các Chủ đề cùng chuyên mục: